Geçici Vergi Dönemleri Hakkında 4 Önemli Bilgi

Bir işletme kurmayı amaçlıyorsanız, bu konuda ilk bilmeniz gereken şey şirket kurulumundan sonra şirketin vergi mükellefi olacağınızdır. Vergi mükellefi olduğunuzda; katma değer vergisi, yıllık gelir vergisi, emlak vergisi gibi beyanname türlerinden sorumlu olursunuz. Bu yazımızda geçici verginin ne olduğunu, kimlerin ödemekle mükellef olduğunu, ödemeniz gereken vergi oranını nasıl hesaplayabileceğinize dair bilgileri derledik.

Geçici Vergi Nedir?

Geçici vergi, peşin vergi olarak da bilinmektedir. Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, tüm yılın gelir ve gider oranlarını hesaplayarak tek seferde ödeme yapmaktadırlar. Bu verginin mükellefleri ise; tek seferde yapılması beklenmeden yılın üçer aylık periyotlarında elde edilen kazancın vergisini ödemek ile mükelleftir. Ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbabı ve kurumlar vergisi mükelleflerinin üçer aylık kazançları üzerinden hesaplanarak ödenen bir peşin vergi uygulamasıdır.

Geçici Vergi Oranları Nedir?

Geçici vergi, kazancınız üzerinden ödeyeceğiniz verginin sizden üçer aylık dönemlerde parça parça tahsil edilmesidir. Yani, gelir/kurumlar vergisi dışında ayrıca ödenen bir vergi değildir. Bu verginin oranı gelir vergisi mükellefleri için %15; kurumlar vergisi mükellefleri için ise %22’dir. Her üç aylık periyotta kâr ve zarar durumları yılın ilk zamanlarından yılın sonuna kadar olan süreci de kapsayarak hesaplanır. Bir önceki dönem hesaplanan vergi tutarı ise beyannamede düşürülür. Ödeme dönemi ise, ilgili üç ayın ardından takip eden 2. ayın 14 ile 17’si arasındadır. 

Geçici vergi oranı üzerinden ödenmesi gereken vergi tutarının hesaplaması mali müşavirler tarafından yapılarak mükelleflere iletilir. Bu bağlamda gelir gider takibinizi düzenli yapmanız büyük önem taşır. Bu gibi finansal süreçlerinizi yönetmeniz için size uçtan uca çözüm sunan Mükellef ile şirket yönetimi süreçlerinizi kolaylaştırıyoruz. Online ön muhasebe programı, e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-Serbest Meslek Makbuzu ve e-Defter hizmetlerinden yararlanarak yönetim süreçlerinizi kolaylıkla yönetebilirsiniz. Daha detaylı bilgi almak için tıklayınız.

Geçici Vergi Beyannamesi Nedir?

Geçici vergilerin beyan edilmesi gerekir. Ticari kazanç sahipleri, kurumlar vergisi mükellefleri, serbest meslek kazanç sahipleri beyanname vermek ile yükümlüdür. Belirli durumlara göre aşağıdaki belgelerin beyannameye eklenmesi gerekir:

  1. Kurumlar vergisi ve bilanço defteri tutan mükelleflerin gelir tablosu eklemesi gerekir.
  2. İşletme defteri tutmakla yükümlü mükelleflerin beyannamelerine hesap özeti eklemeleri gerekir.
  3.  Serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflerin ise beyannamelerine serbest meslek kazancı bildirimi eklemeleri gerekir.

Beyanname, 3 aylık dönemi izleyen 2.ayın 17. günü akşamına kadar verilmelidir. Dönem aralıkları ve tarihleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

1.Dönem (Ocak – Şubat – Mart)17 Mayıs
2.Dönem (Nisan – Mayıs – Haziran)17 Ağustos
3.Dönem (Temmuz – Ağustos – Eylül)17 Kasım
4.Dönem (Ekim – Kasım – Aralık)17 Şubat

Nasıl Hesaplanır?

Üçer aylık dönemde elde edilen kar üzerinden hesaplanmaktadır. Örneğin: X şirketi geçici vergi mükellefidir ve 2020 yılı içerisinde elde ettiği kâr, üçer aylık dönemler olarak aşağıdaki gibidir:

  • Ocak- Şubat- Mart -> 1500 TL
  • Nisan- Mayıs- Haziran -> 2000 TL
  • Temmuz- Ağustos- Eylül -> 1500 TL
  • Ekim- Kasım- Aralık -> 2500 TL

Eğer bu vergi uygulaması olmasaydı; X şirketi, yıl içerisinde elde ettiği toplam kazanç olan 7.500 TL üzerinden Mart ayında gelir vergisi beyannamesi verecek ve 1125 TL gelir vergisi ödeyecekti. Ancak, bu uygulama ile her üç aylık dönem için ayrı ayrı kâr beyan edilir ve bu 4 beyanda ödenen tutarlar, Mart ayı yıllık gelir vergisi beyanında mahsup edilir.

  • Ocak-Şubat- Mart -> 1500 TL Kâr – 225 TL Ödenmesi Gereken Gelir Geçici Vergisi
  • Nisan- Mayıs- Haziran -> 2000 TL Kâr – 300 TL Ödenmesi Gereken Gelir Geçici Vergisi
  • Temmuz- Ağustos- Eylül -> 1500 TL Kâr – 225 TL Ödenmesi Gereken Gelir Geçici Vergisi
  • Ekim- Kasım- Aralık -> 2500 TL Kâr – 375 TL Ödenmesi Gereken Gelir Geçici Vergisi

X şirketinin, toplam kâr miktarı 7500 TL ve %15 gelir vergisi oranına göre ödenmesi gereken gelir vergisi hesaplanmalıdır.

7500 TL Yıllık Kâr x 0,15 = 1125 TL gelir vergisi ödenmelidir; ancak X şirketi daha önceki bu vergi dönemlerinde 225 TL+300 TL+225 TL+375 TL=1125 TL, yıl içerisinde dönem dönem beyan ettiği ve ödediği için yıl sonunda herhangi bir vergi ödemesi olmayacaktır. Geçici Vergi ödendiği takdirde yıllık gelir vergisinden mahsup edilir. Ödenmeyen vergiler yıllık gelir vergisi beyannamesinden düşülmez; fakat ödenmediği süre için gecikme zammı uygulanır.

Örnekten de anlaşılacağı üzere, geçici vergi ilave bir vergi yükü değildir. Gelir ve kurumlar vergisi şeklinde ileride ödenecek olan verginin önden hesaplanıp ödenmesine dayanır. Gelir arttığında gelir vergisi oranı da artar. Yıl sonunda gelir vergisi oranı farkı var ise kalan kısmı yıllık gelir vergisi kapsamında ödenmesi gerekir.

New call-to-action


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: